Więzienie w Belfaście – (znane jako „Crumlin Road Gaol”) – zostało otwarte w 1845 roku, a w roku 1996 po 150 latach służby zostało ono zamknięte, a następnie zostało otwarte dla zwiedzających dopiero w roku 2012 dzięki Agencji Środowiska Irlandii Północnej, która nadała mu status klasy A ze względu na jego historyczne i architektoniczne znaczenie. 

Więzienie to zostało zaprojektowane przez Sir Charles Lanyon i budowa trwała dwa lata od 1843-1845 za kwotę 60 tysięcy funtów.

Ośrodek ten jest połączony tunelem z budynkiem sądu po drugiej stronie drogi.

W momencie otwarcia było to bardzo nowoczesne więzienie w którym wszyscy więźniowie mieliby być oddzieleni od siebie, a budowa jego opierała się na pięciobocznej ścianie z czteroma skrzydłami, a każde z nich miało wysokość czterech pięter. Według oryginalnego założenia ośrodek ten miał mieścić od 500-550 więźniów w celach z których każda miała wymiar 3,6m x 2,1m.

W późniejszym terminie, a w szczególności w latach siedemdziesiątych w każdej pojedynczej celi umieszczano aż po trzech więźniów. W sumie przez to więzienie przewinęło się aż 25000 skazanych, a wśród nich także kobiety i dzieci, które były skazywane na pobyt w tym ośrodku nawet za kradzież jedzenia.

Wśród skazanych w tym także tych najmłodszych zdarzały się samobójstwa – i taka też była historia trzynastolatka o imieniu Patrick Magee który został skazany na 3 miesiące.

Pierwszych 106 skazanych zostało przyjętych w roku 1846 i zostali oni przeniesieni z innego ośrodka w Carrickfergus.

Oryginalnie nie było zaplanowanej tam komory egzekucyjnej, ale została ona stworzona w roku 1901 i odbyło się w niej aż 17 egzekucji, a ostatnia została wykonana w 1961 roku na Robert McGladdery, który został skazany za zamordowanie 19-letniej Pearl Gamble.

W 2 września 1942 roku, została tam wykonana egzekucja na 19-letnim Toma Williamsa – członka IRA, a jego katem był Thomas Pierrepoint – człowiek, który przeprowadził tam najwięcej egzekucji bo aż 6.

Mimo iż to więzienie często nazywane „europejskim Alcatraz”, to jednak podjęto w nim wiele prób ucieczek , a kilka z nich były udane – pierwsza zanotowana miała miejsce w roku 1866.

Najbardziej znanymi więźniami byli Martin McGuinness, Eamon de Valera, Bobby Sands czy Michael Stone.

Wycieczki z przewodnikiem odbywają się codziennie w godzinach od 10:00-16:30, a czas trwania to około 75 minut.