Newgrange (Si an Bhru) – jest jednym z największych i najbardziej znanych grobowców korytarzowch wzniesionych przez człowieka i dodany w 1993 roku do światowego dziedzictwa UNESCO.

Aby zwiedzić ten znajdujący się w hrabstwie Meath grobowiec, który jest tylko częścią kompleksu pomników nad rzeką Boyne należy dojechać do Centrum Turystycznego Bru na Boyne, które jest usytuowane około 40 kilomerów na północ od Dublina i 2 km na zachód od miescowości Donore po południowej stronie rzeki Boyne – druga strona rzeki. Warto tutaj zaznaczyć aby odpowiednio wcześniej zarezerwować wycieczkę gdyż zwiedzanie jest możliwe tylko i wyłącznie z przewodnikiem – my się zdziwiliśmy kiedy wszystkie bilety były wykupione i trzeba było wybrać się raz jeszcze następnego dnia.

Budowę tego grobowca szacuje się na 3200 rok przed naszą erą, czyli jest starszy od słynnych piramid w Gizie o około 600 lat i najprawdopodobniej starszy od słynnego Stonehenge. Został on zbudowany przez owczesnych rolników z epoki kamiennej co wskazuje jak bardzo rozwinięte było to społeczeństwo.

Sam kopiec jest okrągły, ma około 85 metrów średnicy, 13,5 metra wysokości, powierzchnię 0,5 ha i wagę szacowaną na 200 tyśęcy ton, a jego podstawa otoczona krawęznikiem złożonym z 97 kamieni – najbardziej imponujący z nich to bogato zdobiony „kamień wejściowy”, który ze względu na swoje zdobienie – potrójaną spiralę, jest unikatem w skali światowej.

Grobowiec składa sie z kotytarza o długości 19 metrów i komory w kształcie krzyża z trzema wgłębieniami. Co warto zaznaczyc iż pomimo swojego wieku – 5000 lat Newgrange nie przecieka w anim jednym miejscu.

W latach 1962 – 1975 profesor Brian O’Kelly wraz z Instytutem Archeologii z College University of Cork, przeprowadzilo badania oraz podjeli się rekonstrukcji nasypu, który możemy dziś podziwiać.

Podczas wykopalisk archeologicznych w środku grobowca znaleziono nie tylko szczątki conajmniej pięciu osób, ale także róznego rodzju wisiorki, lampki, łuski oraz kościane dłuta.

W przesilenie zimowe pomiedzy 19 a 23 grudnia wewnątrz komory grobowej, można być świadkiem iluminacji, która trwa zaledwie 17 minut – niestety liczba miejsc w środku jest bardzo ograniczona – można się poczuć jak ludność sprzed kilku tysięcy lat.